Verantwoorde AI in jouw klaspraktijk

Deze tutorial helpt je als leerkracht in het secundair onderwijs om op een verantwoorde manier met AI aan de slag te gaan. Jij voert de regie en neemt de verantwoordelijkheid voor het gebruik ervan in jouw klas.

Stap 1: Bepaal je pedagogisch doel

Voordat je een AI-tool opent, moet je vastleggen wat je precies wilt bereiken. Stel jezelf de vraag: "Dient deze technologie het leerproces van mijn leerlingen?".

Wat wordt van jou verwacht? Kies alleen voor AI als het een duidelijke meerwaarde biedt. Jouw professionele autonomie als leraar moet gewaarborgd blijven.

Stap 2: De Checklist – 7 Voorwaarden voor Betrouwbaarheid

AI heeft pas echt een meerwaarde als we de technologie kunnen vertrouwen. Gebruik deze zeven criteria om een toepassing te beoordelen voordat je deze inzet:

Menselijke autonomie en controle: Kun jij als leraar nog steeds ingrijpen of een beslissing van de AI overschrijven? De grondrechten en de rechten van het kind moeten altijd gerespecteerd worden.

Transparantie: Is het herleidbaar en verklaarbaar hoe de AI tot een bepaald antwoord of advies komt?.

Diversiteit, non-discriminatie en rechtvaardigheid: Is de tool toegankelijk voor iedereen, ongeacht leeftijd of capaciteiten? Er moet bijzondere aandacht zijn voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften om onrechtvaardige vertekening (bias) te voorkomen.

Maatschappelijk en milieuwelzijn: Heeft het gebruik van deze AI een positieve sociale impact en is het duurzaam en milieuvriendelijk?.

Privacy en gegevensbeheer: Wordt de privacy van leerlingen gerespecteerd en voldoet de tool aan de AVG (GDPR)?.

Technische robuustheid en veiligheid: Is de toepassing nauwkeurig, betrouwbaar en goed beveiligd tegen aanvallen?.

Verantwoording (Accountability): Is de toepassing controleerbaar? Er moeten maatregelen zijn om eventuele negatieve gevolgen te rapporteren en aan te pakken.

Stap 3: Gebruik AI didactisch correct

Jij bent verantwoordelijk voor de manier waarop de AI-toepassing in je lessen wordt geïntegreerd.

Wat wordt van jou verwacht? Lees de technische documentatie en zorg voor menselijk toezicht op de beslissingen die de AI neemt. Gebruik AI ter ondersteuning, maar blijf zelf de eindbeoordelaar van het werk van leerlingen.

Stap 4: Werk samen en betrek je leerlingen

Verantwoorde AI is een gezamenlijk proces. Leerlingen en ouders moeten begrijpen wat de impact is van de technologie die je gebruikt.

Wat wordt van jou verwacht? Luister naar de input van leerlingen; zij zitten dicht op het proces en kunnen waardevolle feedback geven. Communiceer helder naar ouders over wat je met AI doet en waarom.

Stap 5: Investeer in je eigen digitale geletterdheid

De technologie evolueert razendsnel. Om AI kritisch te kunnen blijven bekijken, moet je je kennis up-to-date houden.

Wat wordt van jou verwacht? Zie professionalisering als een vast onderdeel van je job. Ontwikkel de competenties om niet alleen de tool te bedienen, maar ook de output kritisch te beoordelen.

Stap 6: Evalueer regelmatig

Plan vaste momenten in (bijvoorbeeld aan het eind van het schooljaar) om je AI-gebruik onder de loep te nemen.

Vraag jezelf af: Voldoet de toepassing nog aan de zeven voorwaarden? Is de informatie nog nauwkeurig? Gebruiken we de tool nog zoals het hoort?.

—

Onthoud: Deze zeven sleutelvoorwaarden helpen je om risico's aan te pakken en de voordelen van AI in je klas optimaal te benutten.